2026 03 31_DEIA, DdNNav eta NdG_Noelia eta Lucía

___________ Noelia eta Lucía

Azken egunotan asko hitz egin da eutanasiaz, gehiegi nire ustez. Noelia Castilloren kasuak, ikusmin mediatikoaren indar gorenera igoa, iritzia eman beharrean epaitzen duten iritzi-mota guztien mende, gogoeta eginarazi izan behar liguke. Juxtu bera hil eta hurrengo egunean, Gipuzkoako egunkari batek, azalean eta bi orrialdetako elkarrizke batean, beste emakume-izen bat zeraman: Lucia, irundarra, pertsona ezaguna eta oso maitatua gure hirian. Errealitate eta bizitza ezberdinak, beste inguruabar batzuk, bai, baina buru-argitasun eta helburu bera: adinez nagusi pertsona batek bere bizitzari amaiera eman eskatuz indarrean dagoen Eutanasiaren Legearen babesean, zeinaren berme sistema oso zorrotza baita. Aipatutako legean, eutanasia ez da inprobisazio edo apeta gisa erakusten baizik eta txostenen, ebaluazioen eta gogoeta epeen mende dagoen erabaki pertsonal gisa. Hala ere, kasu bakoitza gatazka judizial, moral eta politiko bihurturik bukatzen da, non batzuek eta besteek erabakitzen duten: familiak maitasunagatik, erlijioak fedeagatik, politikak printzipioengatik eta, guztien artean, azkenik, kaltetuarengatik erabakitzen dute. Nahikoa... Izan ere, eutanasiak ez du bizitza eta heriotza aurrez aurre jartzen, legeak ez du inor behartzen bere bizitzari agur ematera, hiltzera, baina bere existentziarik ezak bai behartuko lituzke asko bere borondatearen aurka bizitzera. Begiruneagatik, gizarte-kontzientziagatik, ez genuke inola ere heriotza duinarako eskubidea banalizatu behar.

Norbaitek hiltzeko laguntza eskatzen duen lehen aipamena Greziako mito batean dago, irtenbiderik gabeko minari aurre egiteko bi modu kontrajarri irudikatuz: mina jasatea edo ez sufritzeari aukeratzea. Eta hona hemen gu, 2000 urte eta piko pasata, dilema berberari aurrean. Baina, gauregun, berme guztizko lege bat dugu, oinazean kaiolatuta bizi nahi ez duten eskubidea babesten duena. Entzun diezaiegun. Eta zintzotasunez joka dezagun.

Noelia, hegan egin, gora, libre. Ene Lucía maitea, nire errespetu eta miresmen osoa.

 

❤️❤️💔

2023 03 24_DEIA, DDNNav eta NdG_Euskara gara! KORRIKA!

Euskara gara!

Nabarmen, zalantzarik ez: Europako hizkuntza bizi zaharrena euskara da. Beste edozeineren antzik ez izatea anekdota bat besterik ez litzateke, ez balitz bere balio linguistikoak parekorik ez duelako. Bere benetakotasun propioa eta mendeetan zehar izandako bere historioaren gorabeherak gainditu egiten ditu euskarak. Koldo Mitxelenak zioenez, euskarak gordetzen duen benetako misterioa ez da bere jatorriarena baizik eta gaur egun arte iraunaraztea. Nola azaldu ba, euskera herri gisa dugun nortasuna eusten duen eta komunitate egiten gaituen ziurtasunetik ez bada… Horixe sentitzen dut euskara bere burua aldarrikatzeko kalera ateratzen den bakoitzean: euskaldunen hizkuntza da, gure aurretik izan zirenena, gure ondorengoena. Egi ukoezin hori primeran laburbiltzen du aurtengo Korrikaren leloak: euskara gara. Atharratzetik Bilbora, matxoaren 19tik 29ra, Euskal Herria alderik alde zeharkatuz, 11 egun eta 10 gauez gelditu gabe, kilometroz kilometro, adin eta izaera guztietako milaka partetzaile Korrika izango gara, tinkotasuna- eta ahalduntzearen adibide bikaina eta, aldi berean, euskararen aldeko lehia eta zeregin ororen errealitate komun baten adierazgarria ere. Euskara Euskadiko hizkuntza ofizialetako bat da, baita Euskal Herriko beste esparru batzutakoa ere, baina oinarrizko eskubide hau erabiltzea gure eguneroko bizitzan, euskaraz bizitzeko askatasun hutsa ere, eszenatoki anitzetan oztopo-ibilbide bat da oraindik. Eta eremu publikoan, euskararen erabilera normalizatzeko ahalegin bakoitzak erresistentzia ugari topo egiten du. Beraz, gainditu gabeko oztopoen iraunkortasunak guztion ahalegina eskatzen du, jakina, baina bereziki erakundeen inplikazio zuzen eta irmoa eta ondorengo ekintzak.

Gaur, martxoak 24a, ondoko Hendaiatik Irunen sartu da 24. Korrika. Lan-bidean nengoenean, lagunek 1311 kilometroaren lekukoa hartu dute 04:50 ordu txikitan, Bidasoako itsasadarreko Faisanes irla -gure Konpantzia- historikoaren parean. Hau harrotasuna, hau emozioa, hau garen testigantza… Euskara gara!

2026 03 17_DEIA, DdNNav eta NdG_Erdi hutsik edo erdi beteta?

___________  Erdi hutsik edo erdi beteta?

Bilbon egin berri den topaketa batean, esperientziak eta testigantzak partekatuz, egindako ‘nola ikusten duzu edalontzia, erdi hutsik edo erdi beteta?' galderaren aurrean, norbaitek xehetasun bitxi bat adierazi zuen, ordurarte neretzat oharkaben: erdi beteta edo erdi hutsik, edalontzian hutsune berbera dago, betetzeke beste erdia falta da. Hau da, erreakzioa, gu zutik jartzeko berme-puntua, perspektiban datza, ez dago berak baldintzatuta, era batera edo bestera puntu beretik abiatzen gara beti, gure O kilometro propioa. Horretan pentsatzen ari azken egunotan neure buruari esaten nion bitartean, nazioarteko panorama nahasi eta gordinaren aurrean, erdi hutsik edo erdi beteta edalontziak hutsune bera partekatzen duen bezala, ausardiak eta koldarkeriak jatorria bera, beldurra, partekatzen dutela. Hau da, mundua, guztion etorkizuna, bi tipo harroputz eta ausartegiren eskuz lehertzear zeudela sentitzen nuen, zeinen nortasun-ezaugarriak etika-falta eta erabateko zigorgabea baitira. Eta gainerako gobernu-buruak, batasuna aldarrikatzen, baina bururik gabeko oilazkok bezala aritzen. Ausartak batzuk, koldarrak besteak? Aristotelesek ausarkeri- eta koldarkeriaren arteko erdiko puntu gisa definitu zuen ausardia; Platonek, ondorioztatu zuen ez dela soilik arriskuari aurre egitean datzala, baizik eta ongiaren ezagutzarekin jokatzean; eta Sokrates biziki haserre agertzen zen ausarti direlakoek zilegitasun moral oro alde batera uzten zutenean. Ba, 25 mende geroago, horra hor Trump eta Nethanyahu jo ta ke, itxurazko plangintzarik gabeko dinamika bat sustatuz, helburu irmo eta nabarmen batekin: nazioarteko arauekiko mespretxua munduan zehar zabaltzea, haien onurako indartsuenaren legea finkatuz. Bitartean mundu zibilizatua kikildurik, geldirik...

Baina, benetako ausardia sinpleki gure hauskortasun propioa aitortzean baldin badatza? Beraz, gure 0 kilometroa, kaosen aurka jorratzeko euskarria dugu. Ez dezagun gutxietsi lehen urrats horren balioa, edalontzia gainezka egin arte betetzeko gai baita.