2026 04 28_DEIA, NdG eta DnNNav_ Arrastaka

 

___________ Arrastaka

Asteko gaurkotasun politikoaren komodina izan da, aberriareriko trending-topping, espainiarra jakina. Ez da solasaldirik, iritzi-mahairik, legebiltzarreko eztabaidarik edo komunikabiderik egon 'lehentasun nazionala' deitzen dioten horri ezohiko eta arreta eman ez dionik. Burutazioa, aldarrikapen politikoa, kanpaina-slogan, probokazio hutsa? Gauza seguru bakarra da inongo berritasun bat ez dela: Jean Marie Le Pen-aren Fronte Nazional frantsesak laurogeiko hamarkadan egindako maniobraren erreplika argia da, eta ez da ezertan ere bereizten Trump-en American First!-etik. Beraz, estatubatuetar hauteskundeetan lortutako emaitza onak ikusita, ez da harritzekoa VOXen patriotak arrakasta-bandera berberan biltzea, gorri-hori kasu honetan: lehenik espainiarrak, beti, edonon, edozertarako. Eta gainerakoei, egurre! Zera, finago esanda, PPrekin sinatutako itunen 'lehentasun nazionala' famatua. Horri dagokionez, Abascaltarrek zeozer baieztatzea eta popularrek juxtu kontrakoa, elkarri ihardestea, kontraesatea, eta haien arteko tirabira hain nabarmena izan ez dadin ahotsa ez altxatzea, bakoitzaren komenentzia edo taktika propioen zerbitzura anekdota hutsa da. Testuinguru honetan, VOX da lasterketa-buru, Genovako PP, Feijóo bera, ultraeskuineko lurralde ideologiko eta politikoan barneratu dagoelako, nabarmen, boterea lortzeko formula posible bakar gisa. Berak ezetz esango du baina kontua da, oraingoan, Feijóok bere egin duela ultraeskuinaren beste intsignia-ontzietako bat: etorkinen kriminalizazioa, hau da, lehen gaizkileak zirenak orain zerbitzu publikoen bizkarroiak dira ere. Bada, eta berriro ukatzen badu ere, 2027ko hauteskundeetara begira duen proiekzioaren ahultasuna erakusten du horrekin, izan ere, bere irudia, aireratu beharrean, lausotzen da. Laburbilduz, neurria hartu dio Abascalek eta honek ez dio estutzeari utziko.

VOX-ren jokorantz beharturik herrestan doala diote arren, Feijóok egiten ari dena bere burua saltzea da, Moncloara, arrastaka bada ere, eraman dezaketen botoen truke. Sinpleki. Espainia gaixoa.

2026 04 21_DEIA, DdNNav eta NdG_Pontifex

________ Pontifex

Gaur, apirilak 21, urtebete bete da Bergoglio Aita Santua hil zenetik. Apala eta adeitsua. bere hizkera arin, erraz eta zuzenagatik, baita Vatikanoko pragmatismo tradizionala alde batera uzteagatik, nabarmendu zen hasieratik haren pontifikatua. Izendatu eta pare bat hilabetera soilik, mundu-erdiaren arretaren fokua zen. Aitasantutzako 12 urteetan zehar, ez zuen inor axolagabe utzi: batzuentzat, Elizaren beharrezko berrikuntzaren bultzatzailea, bertako sektore kontserbadoreenentzat, asaldatzaile bat besterik ez, akaso anatema bat. Prevost Aita Santua, Leon XIV, bere aurrekoaren ibilbidearekin kontinuista baina forma bareagoekin, estatubatuar lehen Papa da. Aukeratutako izena ikusita -Leon XIIIren ohoretan zeinak, bigarren iraultza industrialaren zurrunbilo betean, Elizaren doktrina moderno soziala garatu baitzuen haren Rerum novarum entziklikan- jadanik ematen zizkigun pistak bere aitasantutza norantz zabaltzen zituen. Hautaketa-konklabea egin eta egun batzuetara, Papa Frantziskok landutako Evangelii gaudium dokumentuarekiko konpromisoa berritzea kardinalei eskatu zien Aita Santuak, pobreen alde borrokatzen duen Eliza bizi eta askotariko baten alde, garai guztietako misiolariek munduan zehar egin izan duten lanaren funtsa, Perun 20 urte baino gehiagotan berak bezala. Bada, urte honetan zehar, era guztietako iritzi-emaileek salatu dute haien ustez Papa Leonek hartutako profil baxua, San Pedro Plazan lehen hitzaldian bake desarmatu eta desarmatzaile baten aldeko mezu indartsua lau haizeetara zabaldu zuela jada ahaztuz. Beraz, orain, zein da berritasuna? Trumpek goi-mailako ustekabeko figura batekin egin duela topo, ahots propioa eta erantzuteko gaitasun eztabaidaezina duena.

Emeki, zalapartarik gabe, Ebanjelioaren funtsa bera aldarrikatu du Leon Aita Santuak, zera, bakearen eta sufritzen dutenen defentsan esku hartzeko prest dagola. Haren hitza altua eta irmoa, gerrako jauntxoen amorrurako, egundoko kontrapisu baliotusa da gaurko nazioarteko eszenatoki erotuan. Ez dirudi amore emango duenik...

2026 04 14_DEIA, DdNnav eta NdG_Oihartzunak

__________ Oihartzunak

Joan den otsailak 27an 50 urte bete ziren Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa aldarrikatu zenetik. Joan den astean, bost kontinenteetako lagun eta ordezkari politikoekin batera, Argeliako Auserd-Wilayan urteurrena ospatu zuten sahariarrek, nazioarteko errekonozimendu osoa lortzeko duen borrokaren zilegitasuna berrituz.

SEAD, errealitate politiko-instituzional eztabaidaezina da, ezin da inola ere Estatu huts egindakotzat hartu, haren estatus juridikoa ordutik aldatu ez den arren: autodeterminazio-erreferenduma baten esperoan lurralde ez-autonomo bat, non Marokok ez duen inolako subiranotasuna, NBEren Segurtasun Kontseiluaren ebazpen guziek hola aldarrikaturik. Beraz, nazioarteko zuzenbideak erreferente juridiko ukaezina izaten jarraitzen du, eskubideak eta betebeharrak zedarrituz, ere formulak eta bermeak, zera, Mendebaldeko Saharako gatazka konpontzea-prozesuaren legitimitatea babes dezan. Hala ere, horri dagokionez baikorra izatea ez da inolako bermea. Alde batetik, 50 urte hauetan, zuzenbidearen eta estrategiaren arteko lehiak batzuen koldarkeria eta besteen lur-erreta politika izan dituelako ezaugarri, lurraldean status quo ez-legitimo baina iraunkor bat ezarriz. Eta bestetik, nazioarteko egungo panoramak eredu bera nabarmenki errepikatzen duelako: legez kanpoko gerrak, tresna gisa inoren lurralde subiranoak bereganatzeko eta haien baliabideak kontrolatzeko, herriak sarraskituz eta giza eskubiderik oinarrizkoenak urratuz. Ez zuzenbidea ez politika, kaosa eta basakeria besterik ez.

Berriro bolborategi bihurtutako Ekialde Ertainean aintzinatik finkatutako herri zaharren erresilientzia milaka urte direnekin alderatuta, 50 urteko borroka batek gutxi dirudi. Baina, egia esan, Saharako herriaren erresistentzia barea eta baketsua da nazioarteko zuzenbideak munduko ordena egituratzen duen kodizea izaten jarraitzen behar duela erakusten duen ebidentziarik baimenduena. Bestela, zer espero? Askotan apalaren ahotsa firmeena eta dardaratsuena da. Izan gaitezen haren oihartzuna.