2026 06 09_DEIA, DdNN eta NdG_Ezezagunok

_________ Ezezagunok

Joan den asteko zutabean, gaurkotasuneko titular handien inbasio-tamainaren aurka borrokatuz komunikabideetan lekua egiten zuten albisteen balioa azpimarratu nuen. Gaur horietako bat aipatu nahi dut, xumentasungatik berri erraldoi bat: hilearen 1ean, Meridako Erromatar Antzokian, Irungo Ezezagunok Antzerki Elkarteak arte eszenikoen arloko estatuko saririk handienetako bat jaso zuen, 2026ko Max Antzerki Amateur Saria, hain zuzen, SGAEk emana. Dena den, ibilbide oro lehen urrats batekin hasten da. Abentura honen kasuan 2007an, hiru lagunek -duela bi urte eskas hil zen Ana Perez gogoratua, Miren Etxeberria eta Luisma Moreno- Irungo udalak utzitako pisu zahar batean antzerki-tailer baten ateak irekitzen dituztenean. Bertan, hurrengo urtean, desgaitasun intelektuala duten pertsonek osatutako Ezezagunok taldea jaio zen. Geroztik hona, Espainiako geografia osotikan antzerki lehiaketetan haren parte hartu izanak errekonozimendu ugari eta mota guztietako -obra, zuzendaritza, muntaketa, jantziak, aktoreak eta abar- lehen sariak merezi izan ditu, aipatutako Max 2026 Saria azkena izan da, oraingoz behintzat. Baina antzerki inklusiboa maila artistiko panorama gorenean kokatzea guztietako saririk nagusiena da akaso.

Hautsiezinezko bokazio batekin eta lan askorekin, Anek, Mirenek eta Luismak aniztasunaren eta inklusioaren balioak, antzezlei arreta eta laguntza, eta grina artistikoa integratzen dituen proiektu bat sortarazi zuten. Triangelu horrek zirkulu perfektua bat izaten amaitu du, dardartia, uhin hedakorrak etengabe eboluzionatzen ari direla, nukleo tinko eta mugiezin bat babestuz. Zera, amets gisa hasi zena iraultza isila bilakatu da, geldiezina eta sustagarria, mugak eta estereotipoak apurtu dituena. Ze Ezezagunok proiektua osatzen duen familia handia gizarte-inklusioaren esparruan zein kulturan ezinbesteko erreferente bihurtu baita, maila goreneko errekonozimendu-orokorra lortuz.

Irungo antzerki talde xume bat, Ezezagunok, gero eta ezagunagoa. Zein handiak, zein ibilaldi apartakoa.

2026 04 28_DEIA, NdG eta DdNNav_ Arrastaka

 

__________ Arrastaka

Asteko gaurkotasun politikoaren komodina izan da, aberriareriko trending-topping, espainiarra jakina. Ez da solasaldirik, iritzi-mahairik, legebiltzarreko eztabaidarik edo komunikabiderik egon 'lehentasun nazionala' deitzen dioten horri ezohiko eta arreta eman ez dionik. Burutazioa, aldarrikapen politikoa, kanpaina-slogan, probokazio hutsa? Gauza seguru bakarra da inongo berritasun bat ez dela: Jean Marie Le Pen-aren Fronte Nazional frantsesak laurogeiko hamarkadan egindako maniobraren erreplika argia da, eta ez da ezertan ere bereizten Trump-en American First!-etik. Beraz, estatubatuetar hauteskundeetan lortutako emaitza onak ikusita, ez da harritzekoa VOXen patriotak arrakasta-bandera berberan biltzea, gorri-hori kasu honetan: lehenik espainiarrak, beti, edonon, edozertarako. Eta gainerakoei, egurre! Zera, finago esanda, PPrekin sinatutako itunen 'lehentasun nazionala' famatua. Horri dagokionez, Abascaltarrek zeozer baieztatzea eta popularrek juxtu kontrakoa, elkarri ihardestea, kontraesatea, eta haien arteko tirabira hain nabarmena izan ez dadin ahotsa ez altxatzea, bakoitzaren komenentzia edo taktika propioen zerbitzura anekdota hutsa da. Testuinguru honetan, VOX da lasterketa-buru, Genovako PP, Feijóo bera, ultraeskuineko lurralde ideologiko eta politikoan barneratu dagoelako, nabarmen, boterea lortzeko formula posible bakar gisa. Berak ezetz esango du baina kontua da, oraingoan, Feijóok bere egin duela ultraeskuinaren beste intsignia-ontzietako bat: etorkinen kriminalizazioa, hau da, lehen gaizkileak zirenak orain zerbitzu publikoen bizkarroiak dira ere. Bada, eta berriro ukatzen badu ere, 2027ko hauteskundeetara begira duen proiekzioaren ahultasuna erakusten du horrekin, izan ere, bere irudia, aireratu beharrean, lausotzen da. Laburbilduz, neurria hartu dio Abascalek eta honek ez dio estutzeari utziko.

VOX-ren jokorantz beharturik herrestan doala diote arren, Feijóok egiten ari dena bere burua saltzea da, Moncloara, arrastaka bada ere, eraman dezaketen botoen truke. Sinpleki. Espainia gaixoa.

2026 04 21_DEIA, DdNNav eta NdG_Pontifex

________ Pontifex

Gaur, apirilak 21, urtebete bete da Bergoglio Aita Santua hil zenetik. Apala eta adeitsua. bere hizkera arin, erraz eta zuzenagatik, baita Vatikanoko pragmatismo tradizionala alde batera uzteagatik, nabarmendu zen hasieratik haren pontifikatua. Izendatu eta pare bat hilabetera soilik, mundu-erdiaren arretaren fokua zen. Aitasantutzako 12 urteetan zehar, ez zuen inor axolagabe utzi: batzuentzat, Elizaren beharrezko berrikuntzaren bultzatzailea, bertako sektore kontserbadoreenentzat, asaldatzaile bat besterik ez, akaso anatema bat. Prevost Aita Santua, Leon XIV, bere aurrekoaren ibilbidearekin kontinuista baina forma bareagoekin, estatubatuar lehen Papa da. Aukeratutako izena ikusita -Leon XIIIren ohoretan zeinak, bigarren iraultza industrialaren zurrunbilo betean, Elizaren doktrina moderno soziala garatu baitzuen haren Rerum novarum entziklikan- jadanik ematen zizkigun pistak bere aitasantutza norantz zabaltzen zituen. Hautaketa-konklabea egin eta egun batzuetara, Papa Frantziskok landutako Evangelii gaudium dokumentuarekiko konpromisoa berritzea kardinalei eskatu zien Aita Santuak, pobreen alde borrokatzen duen Eliza bizi eta askotariko baten alde, garai guztietako misiolariek munduan zehar egin izan duten lanaren funtsa, Perun 20 urte baino gehiagotan berak bezala. Bada, urte honetan zehar, era guztietako iritzi-emaileek salatu dute haien ustez Papa Leonek hartutako profil baxua, San Pedro Plazan lehen hitzaldian bake desarmatu eta desarmatzaile baten aldeko mezu indartsua lau haizeetara zabaldu zuela jada ahaztuz. Beraz, orain, zein da berritasuna? Trumpek goi-mailako ustekabeko figura batekin egin duela topo, ahots propioa eta erantzuteko gaitasun eztabaidaezina duena.

Emeki, zalapartarik gabe, Ebanjelioaren funtsa bera aldarrikatu du Leon Aita Santuak, zera, bakearen eta sufritzen dutenen defentsan esku hartzeko prest dagola. Haren hitza altua eta irmoa, gerrako jauntxoen amorrurako, egundoko kontrapisu baliotusa da gaurko nazioarteko eszenatoki erotuan. Ez dirudi amore emango duenik...