2022 08 02_Artikuluak_DEIA_DdNNav_NdG_Irakurtzen... 📚📚📚

 

Irakurtzen _______________________

 

Atsegin-handiz irakurtzea, ‘bizioz’ irakurtzea... Hola egitea lortzen dugunean plazer izugarria sentitzen dugu, debekatutakoaren plazerra antzera, eguneko orduak alde egiten baitira konturatu ere egin gabe, hainbeste denbora eta arreta eskatzen diguten lanaz eta betebeharrez arduraturik. Horregatik ere, "bizioz" irakurtzea errebindikazino ekintza da, merezi ditugun espazioa eta arnasa berreskuratzeko eskubidea baitugu, hau da, derrigorrezko irakurtzeaz gain -txostenaz, dokumentuz eta dossierrez inguraturik ni beti- senez eta probokazio hutsez irakurri behar dela aldarrikatzea. ‘Bizioz’ irakurtzea etzanda egiten da, orraztu gabe, besaulkian edo belarretan botata, eguzki- edo ilunpean, ordutegirik ez… irakurtzea ez baita pose bat, argazki-finko bat, helburu bat. Ez gaitu aditua egiten ezta ere, jakintsuago baizik soilik. Maria Zambranok zioenez, irakurketarekin lortzen dugun jakintza urrezkoa da aisialditik eta zoragarritasunetik sortzen dela eta (sic), hala da. Eta 'bizioz’ irakurtzetatik darion jakintza zaintzeko uda garai ezin egokiagoa dela iruditzen zaidanez, hona hemen aurtengo nere ‘etxeko-lanak’: egun hauetan Irene Vallejok idatzitako Infinitua ihi batean ospetsua hasita daukat, euskarazko bertsioa hain zuzen; lanera joan-etorriko trena-orduen artean, Mónica Fernández-Aceytunoren Naturako 104 hitz ederrenak liburuan murgiltzen naiz; eta azkenik, esperoan dauden gomendatu dizkidaten hiru liburu hauek: Lalla Roman-en Zeharkatu dugun iluntasuna, Conchi Moya ene lagun maitearen George Harrisonen barne-argia eta Karmele Jaio idazle handiaren Ez naiz ni. Hau esanda, ‘bizioz’ irakurtzea izugarrizko plazerra bada, berrirakurtzea gehiena da. Baita poesia ere, Valente, Cernuda, Vallejo edo Lete, besteak beste. Bai liburu zaharrak bai argitaratu-berriak irakurtzea gustokoa dut udako arratsalde luzeetan eta gau ixiletan, hitzak, esaldiak eta idatziaren taupadak dastatzeko gogua askatuz. Ahal baduzue, lagunok, ‘bizioz’irakurtzea, atsegin-hutsez, egizue.

Disfrutau, irakurleok.

______________________________________________________________________

📚📚📚

1522 Erromeria ⚫🔴⚪🟢

 

⚫🔴⚪🟢

EAJ-k 127 urte bete ditu... harrotasuna, nortasuna, duintasuna... 🟢⭕❤❤❤

1895eko uztailaren 31n, duela 127 urte beraz, Sabino Aranak EAJ sortu zuen. 127 urte kate luze baten katebegi gisa, Euskadi eraikiz eta egituratuz, euskal nazioa beraz eraikiz eta egituratuz. Duela 87 urte Landaburuk, garai hartan Kongresurako Arabako diputatua eta geroago erbesteko lehendakariordea zenak, Sabino Aranari buruzko artikulu hunkigarri bat idatzi zuen, honako hau zioena: «Eta gizon bat sortu zen. Probidentzialismoa, kasualitatea? Kontua da gizon bat sortu zela, lehen aldiz bere herrikideek sumatu ez zituzten arazoak sentitu zituena. Gizon hura igaro zen, eta haren obrak aurrera jarraitu zuen. Gaur egun, Herri horrek bere bizitza propioa eraikitzen du, eta epe ez urrunean lortu nahi du. Horretarako eskubidea duelako lortuko du, baina baita gehien axola zaiona ere, eduki nahi duelako eta sostengatu ahal izango duelako. Gizabanako baten nahia izan zena, gaur askoren irrika da, eta bihar Herri oso baten borondate irmoa izango da».

Karlistaldien eta foruen abolizioaren ondoren, industrializazioaren gorakadak immigrazio handia eta aldaketa handia ekarri zuen Bizkaiko gizartean denbora gutxian. Testuinguru horretan sortu zuen EAJ, Euzkadiren independentzia, Zazpiak Baten, euskal estatuaren burujabetza sortzeko helburuarekin. Helburua argi eta garbi zuen. Euskal kultura, euskara, euskaldunen interesak eta kezkak defendatu beharra, euskal kolektibo kontzientea izaten jarraitzeko borondatea ez baitzen aintzat hartzen espainol politika ofizialean. Sabino Aranak EAJren eskutik aldarrikatutako euskal nazionalismoa, abertzaletasuna ulertzeko, kontuan izan behar ezinbestez funtsezkoak ziren bat-bateko aldaketa eta krisi garaiak, hortxe eta horregatik jaio zen EAJ: erregimen zaharraren erorketa, ideia liberal zentralisten loraldia, karlismoaren krisia bere porrot militarraren eta foruen galeraren ondoren, espainiar nazionalismoaren krisi politiko kolonialak eta emantzipazio kolonialaren prozesuak: azken finean euskal gizartearen desagerpenaren hasiera izan zitekeena, hain zuzen. Sabinok ez zuen beste aldera begiratu, konpromiso zehatza hartu baizik, garairako berritzailea izanik kontzientzia askotan tentsio positiboa sortu zuen. Historiaren bilakaerarako euskaldunontzat funtsezko mezu bat sortu zuen, amets berritzailea.

«Euskotarren Aberria Euskadi da» izan zen bere aldarria euskal gizartearen aurrean. EAJ sortu zuen, espainiar nazioaren batasunaren izenean euskal foruen abolizio bortitzaren ondoren euskal lurretan egindako hondamendi politiko-instituzionala onartu ez zuten euskaldunen elkarte gisa. Ausarta izan zen. Euskadiren nazio izaera berretsi zuen historiaren aurrean, bere helburu politikoa aldarrikatuz, Euzkadi, eta bere eskubide politikoak lortzea planteatuz baketsu eta demokratikoki. XIX. mende amaierako Europako korronte nazionalistak ezagutuz eta Euskadin indarrean zeuden nazionalitateen printzipioa aplikatu zuen. Bere garaiko botere espainola denari aurre eginez, euskal gizartearekin konektatuz, zentralismoaren aurrean parte-hartze politiko hurbilagoa, horizontalagoa eta demokratikoagoa bilatuz. Mende berriari aurre egiteko euskaldunek behar zituzten erronkak planteatu zituen, erakunde zentralisten nagusitasun-posizio, politiko, sozial, kultural eta intelektualei aurka eginez.

EAJ sortu eta 127 urte geroago, bere borondate politikoa berretsi egiten da gaur egun, nazio izan nahi duen borondatean, modu baketsu eta demokratikoan, zazpi etxeko Euskadiko nortasun kolektiboa defendatuz, landuz eta berretsiz. Erronka horri aurre egiteak euskal nazioa eraikitzen pragmatikoki eta eraginkortasunez tematzen jarraitzea dakar, aldaketei aurrea hartzeko gai izango den gizarte berritzaile eta ongizate bat eraikitzean inplikatuz, ondo egindako lanaren garrantzia ezagutzen duten pertsonengan oinarrituz. Eta hori dena Euskadi kohesionatu eta burujabe batean epe luzerako proiektu bat partekatzen duen eta identitatearen zentzua duen komunitate bateko kide izatearen sentimenduarekin. Bedi.

__________________ José Manuel BUJANDA, Buji.

Támara Echegoyen, nuestra Tamareta... grande... 💙💙💙

TAMARA

💙💙💙

2022 07 26_Artikuluak_DEIA_DdNNav_NdG_Kutxa Entrega, Hondarribia magikoa... 💚💚💚

Kutxa Entrega __________________________ 

Atzo arratsaldean, Hondarribian, Gipuzkoan, Kutxa Entrega ospatu genuen. Kutxa, berez, neurri eta pisu handiko zurezko kutxa zahar besterik ez izan arren, antzinako erritual baten eta horri eusten dion erakundearen ikurra da: Hondarribiko San Pedro Itsas Gizonen Kofradia sekularra, hain zuzen. 1361ean sortua -ohiturazko araututa lehenago existitzen zela dakigun arren- munduko gizarte-erakunde zaharrenetako bat dela ziurtatu daiteke. Tira... 

Santiago egunean, Portua izeneko ezagutzen den Hondarribiko arrantzale-auzoan hiri zaharraruntz abiatzeko desfile alai eta ikuskarri bat prestatzen da. Udal Musika Bandak eta, hamabi txotxuk, arraunak sorbaldan eramanez, hasten dute martxa. Haien atzetik, Manilako mantoi koloretsu batekin jantzita, Kutxa eramailea, arrantzale-familiako neska bat. Gero, erakundeetako eta Kofradiako agintarien txanda da eta, azkenik, arrantza-ontzien patroiak, kofradiakideak eta arrantzaleak doaz. Behin hirigune historikoan, Jasokundeko eta Sagarrondoko Andre Mariaren Parrokiako sakristian, aurreko urteko arrantza-balantze xehatz eta kontuak emateko ekitaldi solemnea egiten da eta, lau urtean behin, ekainaren 29ean -Done Pedro patroiaren eguna- aukeratutako Kofradiako zuzendaritza-batzordeko kide berrien karguaren hartzea ere. Horrela, erlikiak, liburuak eta Kofradiako jarduera ziurtatzen duten gainerako dokumentuak Kutxara itzulitakoan, egindako bidea desegiten du desfileak. Portuan dagoeneko, Kofradiaren egoitza den eraikin xumearen arko historikopean, Kutxa eramaileak bere buruari bira eta bira eta bira egiten dio antzinako oparotasun erritu bat berrituz, zenbat eta buelta gehiago eman, orduan arrantza-harrapaketak hobeak izango baitira. Aurten, eguneko protagonista Olatz Oronoz izan da eta 100 bira egitea lortu egin du...

Kutxa Entrega egunean, nere bihotz irundarraren taupadak hondarribiar bihurtzen dira naturaltasun osoz. Harrotasunez ere, Hondarribiko gizon-emakumeek irmo sinisten dudan balorenetako batez urtez urte sendotzen dutelako: Izan zirelako, gara, garelako izango dira. Herri-nortasunaren zeinuak, ezaugarriak… 

Hondarribia magikoa.

 

                                                                    

                         

 

💚💚💚