2023 08 15_DEIA eta DdNNavb_Zubiak

 

______ ZUBIAK

 Bidasoa ibaia -Errazu herri nafartarran Baztan izenez jaiotzen dena- zubi ugarik zeharkatzen dute Txingudi badiako bokaleraino. Nortasuna propioa dute denek, zuhaitz artean ezkutatua dagoen zubirik xumeenatik, milaka eta milaka ibilgailuen egunean edo trenbidearen beraren pisua eusten dion zubitara. Eta, hitz egin ahal izanez gero, xehe-xehe kontatuko lukete mendeetan zehar ibaiaren bi bazterreko herrien eta jendearen bilakaera, hau da, auzotasunezko harremanak, eztabaidak, erronkak, norberaren zein arrotzeen bizipenak eta abar, sarritan muga naturala bera gaindituz. Jar dezagun testuinguruan orain bizitzen ari garena… Bidasoa ibaiak zeregin estrategikoa izan du beti Frantzia eta Espainia estatuen arteko harremanetan. Eta, jakina, garen mugarik gabeko Europan, are iraunkorragoa da, Txingudiko eskualdea errealitate dinamiko, ireki eta askotarikoa bihurtuz. Baina txanpon orok bi alde ditu: Irun eta Hendaia arteko nazioarteko lau zubietatik, Avenida izeneko zubia lotsaren zubi bihurtu da. Pandemia garaia nahitaez eten pasata, 2021eko urtarriletik itxita dago Frantziako aldetik, jendarmeek zainduta, terrorismoaren aurkako neurri politikoen aitzakipean. Mugako bi aldeetatik eskaera ofizial asko izan dira egoera hori iraultzeko, alferrik. Baina, 2023ko Tourra iritsi zen eta, hara! uztailaren 3an berean ireki egin zuten txirrindulariak pasa zitezen, munduko telebistetan paraje idiliko bat erakutsi ahal izateko. Soilik 12 ordu geroago, foku mediatikotik kanpo dagoeneko, itxi egin zuten berriro. Eta hola jarraitzen du. 

Joan den astean, Arartekoak jakinarazi zuen ekintzak hasi zituela Europako Batzordearen aurrean -Schengengo Akordioaren arau arruntak salbuetsi ditzaketen mugako itxiturei oniritzia emateko ardura duen organoa, hain zuzen- arbitrariotasun hori salatuz eta itzultzea exijituz, Avenida Zubian normaltasuna berreskuratzeko, Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko gainerako pasabide eta zubietan bezala. Ikusiko dugu.

La grandeur de la France, berriro ere, ñiminua da. Oso.

2023 08 08_DEIA eta DdNNav_Hamabitakoa 🍷🥃🥂

 _______ Hamabitakoa

Joan den astean, lagun batek eta biok ibilaldi luze baten eta dagokion hamabitakoaren apeta eman genion elkarri Donostian. Aurrekoetan ezagutzen genuen alde zaharreko taberna dotore baten barruko mahai bat aukeratu genuen. Bera esertzen zen bitartean, edariak eta pintxo pare bat eskatu nituen nik barran, kontua ordaindu nuen eta harengana hurbildu nintzen. Oso haserre zegoen: hartutakoa eskatzen ari nintzenean, zerbitzari atsegin batek, inolako azalpenik eman gabe, gure mahai gainean arbeltxo bat jarri zuen zuriz margotutako zenbaki batekin: 12’15. Hau komerie… Mahaia libre utzi behar genuen bazkari txanda hasten baitzen segidan eta, kronometroa eskuan, gu eta gu bezalako beste batzuk, kanpora! Ez naiz zalantzan jartzen ari enpresaburu batek bere negozioa komeni zaion bezala kudeatzeko duen askatasuna baina, bezero gisa, gutxieneko begirunez eta errespetuz tratatua izateko eskubidea dut, inoiz ez matxuratutako merkantzia bagina bezala. Koronabirusaren krisiak ostalaritza sektorea gogor jo zuela ikusita, normaltasun berria delakoarekin bezeroen itzulera errentagarri izateko neurri ezberdinak iritsi ziren ere, denbora tasatua kontsumo motaren arabera edota gutxieneko mahaikide kopuru bat, besteak beste. Testuinguru konkretu horretan erabateko ulergarriak ziren baina, gaur egun? Hiru urte geroago? Itzela dirudit, gehiegizkoa. Dena den, ahaztu dezagun freskuran afaltzea bakarrik edo bikoteka joanez gero; termo batekin etxetik atera behar da goizero, kaleko banku batean eguneko lehenengo kafea dastatzeko; hamabitakoa, hobe 9etan; giriz mozorratu gaitezen ere bazkal-orduan, Angelus-kanpaien konpasez entsalada onduz.

Diotenez, turista estatubatuar batek Bilboko taberna batean jasandako tratu eta engainuaren ondoeza jakinarazi zion Udalari: eskatu ez zuena zerbitzatu eta behar zen baino 4 aldiz gehiago kobratu zioten. Iñaki Azkunak, garaiko alkatea, kexuari erantzuteaz gain, sektoreari irmo ohartaraztu zion: ongi trata ditzagun bisitatzen gaituztenak! Tira ba… Etxekoak ere bai!