martes, 9 de agosto de 2022

Artikuluak_DEIA_DdNNav_NdG_Nahiago nuke... ✔✔✔

 




    












Nahiago nuke __________________

Efektu orok, definizioz, eragiten duen arrazoiari erantzuten dio. Bestela esanda: kausak azaltzen du zergatia, efektua, berriz, gertatutakoaren deskribapena. Batzuetan, efektu horren irismena bereizteko izen bat gehitzen zaio. Eta dagoeneko badugu zein testuingurutara jo. Tira, ezerezetik era guztietako gatazkak sortarazteko gizakiek dugun gaitasuna ezagututa, orain Streisand-efektu deritzonak lagunduaz, oso erraza da eztabaida antzuak piztea. Gehi diezaiogun horri gaurko Internet-komunikazioaren fenomenoak eskeinitako beste osagai batzuk: mezu biralak, berri faltsuak eta protagonismo-irrika. Eta, noski, 'badaezpada’ famatua ere. Gogora ditzagun orain koronabirus-pandemiaren hasieran komuneko papera konpultsiboki erosi izana, Ukrainako gerraren ondorioz ekilore-olioaren erosketa handiak edo, egun hauetan, behar ez dugun jakinez izotz-poltsa pila eskuratzearen tontakeria. Argi daukat komunikabideen gehiegizko jarduera orok kontrolik eza, arinkeria eta desinformazioa sustatzen dituela. Eta gertaere anekdotikoetan ondorioak baditu, imajina dezagun zein arriskutsua eta ezuztekoa izan daitekeen pertsonen askatasunari eragiten dioten kasuetan: jai-guneetan emakumeei egindako ziztadez ari naiz, bai. Argitaratutako guztiari adi, behin eta berriz galdetzen diot nere buruari: informazio-tratamendua, egokia izaten ari al da? Benetan gertatzen ari denari erantzuten al dio edo horretaz baliatzen al da? Eztabaidak eta analisiak, ondo kokaturik daude? Ez al litzateke arreta-fokua biratu behar erasotzaileen portaeruntz -haien asmoa edozein dela ere- biktimarena aztertu beharrean? Izan ere, pasatzen ari denaren ondoriorik berehalakoena beldurrera bueltatzea dela begi bistakoa da, emakumeen erabateko seguru eta aske sentitzeko eskubidearen kontura eginez berriro ere. Eta onartezina da.

Nahiago nuke zentzugabekeria hori uxatuko duen tximeleta-efektu bat pizteko modua aurkituko bagenu, intolerantziaren fitxa guziak banan-banan eraisteko gai den domino-efektu bat eragingo duena. Agian.


                                                                               ✔✔✔

martes, 2 de agosto de 2022

Lur... tiempo detenido, 8 años...❤❤❤

Se dice de él que no corre, vuela. Y así es, el tiempo pasa en un suspiro, un parpadeo... Pero ya corra, vuele, pase o suspire, ese tiempo que somos permanece, nos hace. 
Como el amor...




































8 años, tiempo detenido... Lur...


❤❤❤

2022 08 02_Artikuluak_DEIA_DdNNav_NdG_Irakurtzen... 📚📚📚

 





































Irakurtzen _______________________

 

Atsegin-handiz irakurtzea, ‘bizioz’ irakurtzea... Hola egitea lortzen dugunean plazer izugarria sentitzen dugu, debekatutakoaren plazerra antzera, eguneko orduak alde egiten baitira konturatu ere egin gabe, hainbeste denbora eta arreta eskatzen diguten lanaz eta betebeharrez arduraturik. Horregatik ere, "bizioz" irakurtzea errebindikazino ekintza da, merezi ditugun espazioa eta arnasa berreskuratzeko eskubidea baitugu, hau da, derrigorrezko irakurtzeaz gain -txostenaz, dokumentuz eta dossierrez inguraturik ni beti- senez eta probokazio hutsez irakurri behar dela aldarrikatzea. ‘Bizioz’ irakurtzea etzanda egiten da, orraztu gabe, besaulkian edo belarretan botata, eguzki- edo ilunpean, ordutegirik ez… irakurtzea ez baita pose bat, argazki-finko bat, helburu bat. Ez gaitu aditua egiten ezta ere, jakintsuago baizik soilik. Maria Zambranok zioenez, irakurketarekin lortzen dugun jakintza urrezkoa da aisialditik eta zoragarritasunetik sortzen dela eta (sic), hala da. Eta 'bizioz’ irakurtzetatik darion jakintza zaintzeko uda garai ezin egokiagoa dela iruditzen zaidanez, hona hemen aurtengo nere ‘etxeko-lanak’: egun hauetan Irene Vallejok idatzitako Infinitua ihi batean ospetsua hasita daukat, euskarazko bertsioa hain zuzen; lanera joan-etorriko trena-orduen artean, Mónica Fernández-Aceytunoren Naturako 104 hitz ederrenak liburuan murgiltzen naiz; eta azkenik, esperoan dauden gomendatu dizkidaten hiru liburu hauek: Lalla Roman-en Zeharkatu dugun iluntasuna, Conchi Moya ene lagun maitearen George Harrisonen barne-argia eta Karmele Jaio idazle handiaren Ez naiz ni. Hau esanda, ‘bizioz’ irakurtzea izugarrizko plazerra bada, berrirakurtzea gehiena da. Baita poesia ere, Valente, Cernuda, Vallejo edo Lete, besteak beste. Bai liburu zaharrak bai argitaratu-berriak irakurtzea gustokoa dut udako arratsalde luzeetan eta gau ixiletan, hitzak, esaldiak eta idatziaren taupadak dastatzeko gogua askatuz. Ahal baduzue, lagunok, ‘bizioz’irakurtzea, atsegin-hutsez, egizue.

Disfrutau, irakurleok.

______________________________________________________________________








📚📚📚

domingo, 31 de julio de 2022

EAJ-k 127 urte bete ditu... harrotasuna, nortasuna, duintasuna... 🟢⭕❤❤❤



1895eko uztailaren 31n, duela 127 urte beraz, Sabino Aranak EAJ sortu zuen. 127 urte kate luze baten katebegi gisa, Euskadi eraikiz eta egituratuz, euskal nazioa beraz eraikiz eta egituratuz. Duela 87 urte Landaburuk, garai hartan Kongresurako Arabako diputatua eta geroago erbesteko lehendakariordea zenak, Sabino Aranari buruzko artikulu hunkigarri bat idatzi zuen, honako hau zioena: «Eta gizon bat sortu zen. Probidentzialismoa, kasualitatea? Kontua da gizon bat sortu zela, lehen aldiz bere herrikideek sumatu ez zituzten arazoak sentitu zituena. Gizon hura igaro zen, eta haren obrak aurrera jarraitu zuen. Gaur egun, Herri horrek bere bizitza propioa eraikitzen du, eta epe ez urrunean lortu nahi du. Horretarako eskubidea duelako lortuko du, baina baita gehien axola zaiona ere, eduki nahi duelako eta sostengatu ahal izango duelako. Gizabanako baten nahia izan zena, gaur askoren irrika da, eta bihar Herri oso baten borondate irmoa izango da».

Karlistaldien eta foruen abolizioaren ondoren, industrializazioaren gorakadak immigrazio handia eta aldaketa handia ekarri zuen Bizkaiko gizartean denbora gutxian. Testuinguru horretan sortu zuen EAJ, Euzkadiren independentzia, Zazpiak Baten, euskal estatuaren burujabetza sortzeko helburuarekin. Helburua argi eta garbi zuen. Euskal kultura, euskara, euskaldunen interesak eta kezkak defendatu beharra, euskal kolektibo kontzientea izaten jarraitzeko borondatea ez baitzen aintzat hartzen espainol politika ofizialean. Sabino Aranak EAJren eskutik aldarrikatutako euskal nazionalismoa, abertzaletasuna ulertzeko, kontuan izan behar ezinbestez funtsezkoak ziren bat-bateko aldaketa eta krisi garaiak, hortxe eta horregatik jaio zen EAJ: erregimen zaharraren erorketa, ideia liberal zentralisten loraldia, karlismoaren krisia bere porrot militarraren eta foruen galeraren ondoren, espainiar nazionalismoaren krisi politiko kolonialak eta emantzipazio kolonialaren prozesuak: azken finean euskal gizartearen desagerpenaren hasiera izan zitekeena, hain zuzen. Sabinok ez zuen beste aldera begiratu, konpromiso zehatza hartu baizik, garairako berritzailea izanik kontzientzia askotan tentsio positiboa sortu zuen. Historiaren bilakaerarako euskaldunontzat funtsezko mezu bat sortu zuen, amets berritzailea.

«Euskotarren Aberria Euskadi da» izan zen bere aldarria euskal gizartearen aurrean. EAJ sortu zuen, espainiar nazioaren batasunaren izenean euskal foruen abolizio bortitzaren ondoren euskal lurretan egindako hondamendi politiko-instituzionala onartu ez zuten euskaldunen elkarte gisa. Ausarta izan zen. Euskadiren nazio izaera berretsi zuen historiaren aurrean, bere helburu politikoa aldarrikatuz, Euzkadi, eta bere eskubide politikoak lortzea planteatuz baketsu eta demokratikoki. XIX. mende amaierako Europako korronte nazionalistak ezagutuz eta Euskadin indarrean zeuden nazionalitateen printzipioa aplikatu zuen. Bere garaiko botere espainola denari aurre eginez, euskal gizartearekin konektatuz, zentralismoaren aurrean parte-hartze politiko hurbilagoa, horizontalagoa eta demokratikoagoa bilatuz. Mende berriari aurre egiteko euskaldunek behar zituzten erronkak planteatu zituen, erakunde zentralisten nagusitasun-posizio, politiko, sozial, kultural eta intelektualei aurka eginez.

EAJ sortu eta 127 urte geroago, bere borondate politikoa berretsi egiten da gaur egun, nazio izan nahi duen borondatean, modu baketsu eta demokratikoan, zazpi etxeko Euskadiko nortasun kolektiboa defendatuz, landuz eta berretsiz. Erronka horri aurre egiteak euskal nazioa eraikitzen pragmatikoki eta eraginkortasunez tematzen jarraitzea dakar, aldaketei aurrea hartzeko gai izango den gizarte berritzaile eta ongizate bat eraikitzean inplikatuz, ondo egindako lanaren garrantzia ezagutzen duten pertsonengan oinarrituz. Eta hori dena Euskadi kohesionatu eta burujabe batean epe luzerako proiektu bat partekatzen duen eta identitatearen zentzua duen komunitate bateko kide izatearen sentimenduarekin. Bedi.

__________________ José Manuel BUJANDA, Buji.