2024 08 20_DEIA eta DdNN_Denok pekatari

 

_______ Denok pekatari

Ez dakit ezjakintasuna, ergelkeria, protagonismo-grina, heziketa txarra edo sinpleki gaiztakeria ote den, edota denok batera. Haren irudia iseka edo eskarnio bihurtuz, beste pertsona baten itxura fisikoari buruzko iruzkinak, ez hain atseginak, sare sozialetan argitaratzera, zabaltzera edo partekatzera norbait bultzatzen duenaz ari naiz. Astakerien segida bat in crescendo doana, era mota guztietako iritziak beraganatuz. Eta horrela, hedabideetan titularra berri bat -biktima berri bat, ospetsua izan ala ez- agertzen den arte, dianaz aldatuz baina ez pozoitutako geziez. Eta hurrengora arte. Azken adibidea Paula Leiton waterpolo eta domina olinpikoko jokalariarekin izan dugu. Emakume handia da, terminoaren zentzu guztietan, eta, bere gorputzaz harro erakusteaz gain, dotorezia berdinarekin erantzun die iraindu eta gutxietsi nahi izan dutenei, gizena deituz. Gogoan dut orain antzeko gertaera bat, kasu honetan Itziar Castro aktorearen aurkakoa, baina, zalantzarik ez, mingarriagoa. Izan ere, nahiz eta berak ere bazekien nola ihardetsi, eta maisuki egiten zuen, orduan ezin izan zuen egin, sareak bete zituzten gorroto eta gordofobia mezuen arrazoia bere bat-bateko heriotza izan zelako, hain zuzen ere. Zitalkeria bat, 'iritzi-emaile' guztiak erretratatzen dituena, batzuk izen-abizenekin, gehienak profil faltsu edo izengoitien atzean ezkutatuta. Ohi bezala, aurpegia ez ematea koldarren marka delako. Beste historia ezberdin bat kontu faltsuena da, non horien atzean inor ez dagoen, algoritmo bat akaso, merkatu honetan nagusi den piztia elikatzeko helburuarekin. Izugarria...

Ez dakit zuzena den esatea fisiko- eta itxurari adi bizi garela, baina ez dut uste oker nagoenik besteenarekiko bai egiten dugula esaten badut. Eta epaitu egiten dugu. Eta soilik pentsatuko bagenu, baina ez... izan ere, gehiegitan, inork eskatu ez digun iritzia adierazteko askatasuna hartzen dugu. Eta iritziak, aholkuak bezala, inoiz ez dira eskeintzen, ezta ematen ere, eskatzen dira. Tira, lagunok, denok pekatari.

2024 08 12_DEIA, DdNN eta NdG_Gaza, noiz arte?

_______Gaza, noiz arte?

Israelek Gaza-Zerrendako puntu ezberdinak bereizkeriarik gabe erasotzeak, non zibil palestinarrek bilatzen duten babesa borroka-eremuetatik ihesiz, ez du deus apartekoa. Berak berariaz humanitariotzat jotako eremuetan ere, iheslarien esparruak, ospitaleak eta eskolak bonbardatu ditu. Nazioarteak ohi bezala erantzun dio horri: oinaztura handi eta euri gutxi. Netanyahu, bitartean, geldiezina bere genozida praktiketan. Azkena joan den larunbatean izan zen, gerra honetako sarraskirik basatienetakoa Gaza hiriburuko Al Tabi 'in eskola-babeslekua, umez beteta, dozenaka familia lekualdatu hartzen zituena, hiru aire-eraso zioten ehun palestinar hil eta beste hainbeste zauritu ziren. Eta Israelek, berriz ere inolako frogarik aurkeztu gabe, eraikinean Hamaseko kideak zeudela esanez justifikatzen du bere burua. Eta kitto. Eragindako irudi ikaragarrien ondorio izango da akaso -hiltzor ezagutezinak, ez da gorputz oso bakar bat ere aurkitu hondakinen artean- edo biktimen balantzearena -orain arte hilgarrienetako bat- edota gaur egungo unearena -su-eten bat lortzeko nazioarteko bultzada berri baten erdian- baina, egia esan, eraso horrek ohi baino erreakzio kondenatzaile argi- eta gogorragoak eragin ditu. Hala ere, ni ez naiz baikorra, ze obrak dira amore, ez hitz onen koloreBesteak beste, AEBko Segurtasun Nazionaleko Kontseiluaren komunikatu bat, Gazako biktima zibileengandik oso kezkatuta dagoela adieraziz, hau lotsagabetasuna... 

Edo Kamala Harris bera ere, "zibilak ez kaltetzeko erantzukizuna du Israelek" publikoki esanez. Orain? Bada, Israelera armak bidaltzea mugatuz has liteke AEBk, gerra honi egin dion ekarpenik mamitsuenetako bat piztia elikatzea izan baita. Zenaren balantzea, 10 hilabete eskasetan, suntsitzailea da: hildakoak 40.000 inguru, % 50 umeak; populazioaren % ia 100 desplazaturik eta Gazako franjaren % 85 suntsituta.

Gosetea, nazioarteko elite politikoak nahita utzitako zibilak, gerratik ihes egin ezin duten milaka errugabeak amaierarik gabeko bidegurutze batean... Noiz arte?

2024 08 06_DEIA, DdNN eta NdG_Turismo

 

_______ Turismo

Urte batzuk daramatzagu jada non turismoa, jarduera turistikoa, eztabaidagai iraunkorra izaten, ezaugarria dela aurrez aurre kritikoak diren planteamenduak metatzea, edota negatiboak zuzenki, ñabarduretarako lekurik gabe. Kasuen arabera kritika hori % 100ean zuzena den arren, askotan zentzurik gabekoa da, kontraesanek eta interesa politikoek bideratuta, anti-guztiren ohikoen postureatzea. Izan ere, sistematikoki turismoaren aurka egotea, irrazionala izateaz gain, alferrikakoa da. Dekretuz debekatzen dugu? Esaidazue nola... Eta, edonola ere, edozein ekonomiko-jardueraren kontrola logikotzat jotzen badugu, kokatuta dagoen inguruneari kalterik egin ez diezaion, ez dago arrazoirik turismo-jarduera baldintza berdinen menpe egon ez dadin. Hori esanda, turismoa eta turismo masiboa errealite ezberdinak direla, egia. Eta egia bada ere bisitarien etorrerak eta egonaldiak onura ekartzen dute tokian zein inguruan, turista-jendetza hori kontrolik gabe geratzen denean, bizikidetza-arazo larriak sortzen ditu, bertakoentzat bizimodu normalizatua izateko eskubidea kaltetzen du eta ez dio komunitateari behar lukeenaren zati txiki bat ere itzultzen, espekulatzaileen zorroan geratzen baita. Tamalez, hazi eta hazi egiten dira kopuruan, presioan eta eraginean. Pisu turistikoen hedapen ikusgarria horri buruzko lehen mailako ebidentzia da, eragiten dituen pobretze sozial eta kulturalarekin. Argi daukat sortzen ari zen merkatu hau, bere burua ezkutatu gabe, bideratzeko gobernuek eta administrazioek garaiz esku hartu ez izana, erabateko arduragabekeria izan dela: alde batetik, jabe txiki babesik gabe utzi ditu eta, bestetik, espekulatzaile eta putre-funts handiei mesede egiten die, haiek arauak ezarri baitituzte, oihanaren legea. Bertan, eroso eta nahi bezala moldatzen jarraitzen dute, onibar gehiago eta gehiago eskuratuz, etekinak ugarituz.

Indartsoago egin gintuen turismoa turismofobioa bihurtu dute. Arazo txarra. Izan ere, gertatu ohi den bezala, bekatariengatik justuak ordaintzen bukatuko dute.

LUR, 10 urte...

Se dice de él que no corre, vuela. Y así es, el tiempo pasa en un suspiro, un parpadeo... Pero ya corra, vuele, pase o suspire, ese tiempo que somos permanece, nos hace. Como el amor...

10 años

Tiempo detenido

Lur

💗💗💗

2024 07 30_DEIA, DdNN eta NdG_Abuztua

 

 ______ Abuztua

Bi egun bakarrik et voilà! Abuztuan. Herri iruditeriak udako oporrekin ezinbestean identifikatzen duen hilabetea, gure atsedena zaintzea edo urtean zehar asmatutako planak betearaztea omen dagokion aproposako hilea, helburu bakar batekin: deskonektatzea, hurrengo kurtsoari energia berrituekin aurre egitea saiatzeko. Gezur gehiegi... Alde batetik, batzuek -gutxik edo askok edo guztiek- haien atsedenaz edo abenturez gozatu ahal izateko, beste batzuek gogorki lan egin behar dute, hirugarren sektoreak bere nomenklatura primeran aukeratua du: zerbitzurik gabe -eta eskaintzen dituena beti hirugarren bat da- ez dago gozamenik; bestaldetik, industria -bigarren sektorea- gelditzen bada, hiltzen da; eta azkenik, lehen sektorea, gure lehengaiez -nekazaritzaz, abeltzaintzaz eta arrantzaz- zaintzen eta arduratzen dena, ez den inoiz atsedenik hartzen, eta jaten ematen digu. Ez politika bezala, ze azken denboraldi honetan zerbait eta gehiago ematekotan, ikarak eta buruko minak besterik ez. Egia esan, betikoen arteko tirabira interesatuek gainerakoak zipriztintzen dituzte, haien burua pazientziaz eta analgesikoz erdibana hornitu behar dutena, amore ez emateko. Azken adibidea, uztailaren 23a, Diputatuen Kongresuko ikasturte politiko honen azken osoko bilkura: Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia berritzea -aldez aurretik hitzartuta bakoitzari esleitutako aulkien banaketa, noski- baietz bozkatu dute PPk eta PSOEK; baina immigranteen etorrera etengabeak Kanariar Uharteetarako dakarren karga humanitarioa minimoki arintzea ahalbidetzen duen edozein akordioa lortzeari uko egin diote biok, adingabeen zaintza eta babesa autonomia-erkidegoen artean banatzeko aukerarik ere ez. Eta Puigdemontenak, zilborrari begira, norabide berean maniobratzen.

Tira, Parlamentuek abuztuan itxi arren, esperientziak digu etorkin desesperatuen eta indarkeria matxistaren biktima diren emakumeen kopurua handituko dela. Iraila iritsiko da laster, orri zuria? Ezta pentsatu ere: lotsaren itzala gupidagabea eta oso luzea da.