2023 01 03_DEIA eta DdDNav_Itxaropenean, lagun... 💜💜💔

 

________ Itxaropenean, lagun.

Urte zaharraren azken egunetako ajea bere gain hartzen du hasi berria den urte orok. Baina estreinatu dugun 2023 honek pisu gehigarria du, indarkeria matxistak utzitako zenbakiak errekorra baitira: 50 emakume erahilak 2022ean, horietako 11a abenduan bakarrik eta kasuren bat baieztatzeke ba dago oraindik, infernu hori pairatu duten baina bizirik atera zirenak ahaztu gabe. Tratu txarrak jasaten dituen emakume bakoitzaren atzetik minaren eta ezintasunaren historia propioa badago, badira beste historia batzuk, bizitza osorako baldintzaturik gainera, emakume baten hilketarekin jaioak, zelako paradoxa... Seme-alabeez ari naiz, senide- eta adizkideez, zeinek behin eta berriz bere buruari galdetzen dioten nola jakin ez izan zuten alerta-seinaleak garaiz ikusten. Hala ere, horrelako galderak egin beharko lituzketenak honako hauek dira: alde batetik, indarkeria matxistaren aurka prebenitzeko eta erantzuteko sistema kudeatzeaz arduratzen direnak eta, bestetik, biktimeen babesaren eta laguntzaren arduradunek. Hau ikusita, Berdintasunaren Ministerioak premiazko krisi-kabinete bat bildu egin du sistemak hutsak dituela ondorioztatzea eta agur!, hau lotsa… Eta gero, jarrera harroputzaz, inplikaturik dauden ministerio-, erakunde- eta beste eragileen arteko koordinazioa egon dezala exigitu du ere. Ea ba... Maila goreneko koordinazioak ezin luke desideratuma inoiz izan behar, baizik eta aspalditik finkatutako errealitate irmoa, konstante bat. Beraz, orain arte, zelatan zebiltzan? Ulertezina iruditzen zait. Zeren eta halako hipokresia alde batera uzteko agintarien borondatea momentuz airean dagoen: neurrigabeko egoz kutsatuta daude aspaldi diskurtso politikoak. Biktimek, emakumeek, baita gizarteak berak ere, ez dute dolumin hitzekin ezta minutu bat gehiago eusten, indarkeria matxista benetako terrorismo soziala delako: erahil egiten du eta berriro erahilko du beste tratu-txar emailei bidea irekiz eta bizikidetza pozoitzen du gu guztiok zipriztinduz.

Urte Berri On, bai... Itxaropenean, lagun.

💜💜💔

AIAKO HARRIA... elkartzen...

💚💚💚

2022 12 27_DEIA eta DdNN_Zorionekoak...

_______ Zorionekoak

 2000 urtezko metal zati batek hankaz gora jarri du euskaldunon eta nafarron ingurune emozionala, zera ba, brontzezko xafla bat txukun ebakita eskuineko esku bat zabalduaren forma irudikatzeko. Bere sinpletasunagatik, denok noizbait, paper zuri baten gainean kokaturik, behatzak bananduta, marraztu dugun eskuaren silueta gogorarazten dit. Bada zerbait zinezko eta inozente Irulegiko Esku deiturikoan: aurkikuntza liluragarria da, magikoa, horizonte berri batera lehioak zabaltzen. Bitxikeri hau Nafarroako Arangurengo haranan aurkitu zen -non iturri historikoek baskoien lurraldea kokatzen duten- Aranzadi Zientzia Elkarteko ikerlariek egindako lan bikainaren ondorioz: hasieran, Irulegi mendiaren tontorrean dagoen Erdi Aroko gaztelua berreskuratu zuten; ondorengo aurrerapen arkeologikoek, gazteluaren oinean, mendi-hegalean behera, K.a. I. mendeko Burdin Aroko herrixka bat aurkitu zuten, hau da, erromatarrak iritsi baino lehenagokoa; orduko gerrek astindua, su hartu eta gero herrixka abandonatu egin zen; eroritako adobezko etxeetako paretek babesturik, garaiko gauza ugari osorik geratu ziren eta bertan, etxe bateko sarreran gure brontzezko eskua aurkitu zuen Aranzadiko ekipoak; handik hilabete batzuetara, garbiketa lanen ondoren, eskuaren atzealdean inskripzio bat aurkitu zuten grabaturik: bost hitz -40 zeinu- lau lerrotan banatuak, orain arte baskoieraz idatziaz dagoen testu zaharrena, euskararen aurrekaritzat jo eginez; oraingoz, lehen hitza bakarrik, sorioneku, deszifratu da, denboran irauten duen eta guri dagokigun unibertso pertsonal, erritu eta inmaterial baten lekuko dena. Eskuaren goiko zonaldean zulo txiki bat ere ikusten da etxe bateko sarreran iltzatuta egon zela pentsaraziz, metalezko eguzkilore bereziko eta bitxi bat balitz bezala: orduan zein gaurkoan, zaindari eta babesle, helburu eta iragarpen, ‘izan zirelako, gara’ leloak irekitako ikasbide berri bat.

Ba, Irulegiko Eskuaren magiak zuen itxaropenak egi bihurtu ditzalakoaren esperoan... Urte Berri On guztioi!