La fruta nunca fue una manzana... 🍎🍎🍏

La fruta nunca fue una manzana...

 — Max Švabinský (1873-1962) — 

🍎🍎🍏

Agencia France-Presse_ Maximilien Lamy. Y la foto...

 

Hay fotografías que documentan un hecho y otras que, simplemente, trascienden. En apenas unas horas, el retrato captado por el fotógrafo de la Agencia France-Press, Maximilien Lamy, dio la vuelta al mundo, ocupando portadas de periódicos internacionales para ilustrar la magnitud de los incendios que arrasan estos días el suroeste de Francia.

Fue captada con un simple teléfono móvil, un detalle casi anecdótico que añade valor a un instante irrepetible y que demuestra, según muchos fotógrafos, que el ojo del autor importa mucho más que el equipo. Además, la imagen, puro contraste, habla mucho más del espectador que de quienes aparecen en ella, ahí reside su fuerza.

Quizá por eso la fotografía ha trascendido el incendio de Gironda. No muestra únicamente una emergencia forestal ni retrata simplemente a dos turistas en la playa. Porque cada espectador acaba respondiendo una pregunta distinta. Algunos ven indiferencia. Otros, resignación. Muchos reconocen una sensación de impotencia compartida frente a un problema que parece desbordar a cualquiera.

La fotografía no ofrece respuestas, obliga a mirarnos en ella...

... de lujuria y azoteas ❤️❤️

Lo que yo llamaría tierno verano de lujuria y azoteas...

Nos cuenta Irene Vallejo...

❤️❤️❤️

25 de julio, Día de Santiago...

 

Santiago el Mayor
José de Ribera

Entre 1630-1635...

2026 07 21_DEIA, DdNNav eta NdG_Itsas sustraiak

 

_______ Itsas sustraiak

Ez nago guztiz ziur lehorretik kanpoko ingurune batean sustraiez hitz egitea egokia denik. Dena den, errotzeaz aritzeko beste termino zehatz bat egon beharko litzateke pertenentzia-sentimendu hori bera itsasoarekin gure loturak sortzen duenean. Horretan ari nintzen asteburuan, Hendaiako gure bizilagunek Itsasoaren Besta ospatu zuten bitartean zeina, itsasoari, haren tradizioei baita herri eta jende mariñel guztiei ere, berezko leku bat eskaintzen duten era guztietako ospakizunekin bat egitera datorren. Nire bihotzaren zati berde hondarribiarrak primeran daki… Gutxi barru, Santiagoko egunean, Kutxa Entrega ospatuko dugu Hondarribian, ekitaldi hunkigarria eta paregabea, erritual solemne eta berezi batekin, non aurreko urteko arrantza-balantzea eta kontu ematea eta, lau urtean behin, Kofradiako zuzendaritza-batzordeko kide berrien karguaren hartzea ere, publiko egiteko antzinako erritua berritzen den. San Pedroko Itsas-Gizonen Kofradia mendetakoa, hain zuzen, munduko erakunde sozial zaharrenetako bat dirudienez, Klemente izeneko Erromako Aita Santu batek 1595ean Bula eman zion jada, hau Onyarbi magikoa... Aipa dezagun, beraz, Donepedro eguna, ekainaren 29an euskal portu eta arrantzale guztiek ospatzen dutena, horra hor Lekittoko Kaxarranka zoragarria... Edo Karmengo Amaren eguna, urtero uztailak 16an uren gainean prozesioarekin, lortutakoagatik eskerrak emanez eta hurrengo arrantza-aldiengatik erregutuz, beste erritual marinel xume batean. Tira, Santurtziko kaia koroatzen duen birginaren irudi ederrak, itsasoaren gainean biratua, biziki hunkitzen nauena… Edo gure baleontzien historia -itsasoz haraindikoan memoria bizirik oraindik-, traineru estropadak, itsas-museoak… eta dugun txoko berezi hori nondik itsasoari begira. Nirea?

Aiako Harrian, Txurrumurruko gailurra, atalaia naturala non denbora gelditzen den: hara hor, Txingudiko badiatik haratago, erromatarren Externum Itsasoa eta euskaldun zaharren Bizkaiko Golkoa. Ñimiño bihurtzen sentitzen naiz ni, gustora… Itsasoan mugarik ez.

2026 07 28_DEIA, DdNNav eta NdG_ Mamarratxoak

 

________ Mamarratxoak

Uztaila bere azkenera dator, hau legatu berezia... Espainian ezagutu den suterik hilgarriena, Almeriakoa eta, azken 50 urteetan suterik larriena hedadurari dagokionez, Avilakoa, kontrolik gabekoa oraindik; inoiz ez da hainbeste bizilagun desplazaturik izan suaren mehatxu erreal eta zuzenetik babestu ahal izateko; tenperatura altu-errekorra aldi berean hautsi zen herrialde osoko hirietan, hilabete bakar batean hiru bero handi-bolada segidan eta, hurrengoa, datorren egunetarako iragarturik jada; eta orain ere, beste sute handi bat Castelló-ko probintzian. Eta, egunotan ere, La Gironde Frantziako hego-mendebaldeko departamentuan, beste su suntsitzaile batek -bertan errekor historikoak hausten dituen sute denboraldi baten gertakaririk larriena- 250.000 pertsona baino gehiagoren ebakuazioa eragin du. Gaur, geldiezin jarraitzen du, Bordele hiria inguratuz dagoeneko. 

Testuinguru horretan, tokikoa, hurbilekoa edo urrunekoa berdin hartzen dituena, neure buruari galdetzen diot ea merezi duen eztabaidatzea, erreplikatzea edo, besterik gabe, 'bero egiten du” edo “'baso-suteak daude” uda guztietan bezalako iruzkinei erantzutea, borondate txarrez edo jarrera interesatu batengatik adierazten ez duenarengandik datozenean. Baina zer esan klima-aldaketaren muturreko negazionistak direnei, besterentzearen mugan dagoen doktrinari-jarrera batean endrokatuta edo, are okerrago, ebidentzia zientifiko oroari buruzko ukazio sistemikoan, datuak erantzunezinak direla jakin arren. Gertatzen da horietako askok primeran dakite ere, haien aktibismo negazionistak -indarkeria matxistaren kasuan bezala- politikan etekin oso-oso onuragarriak ere eman ditzaiekeela. VOXi esan diezaiotela…

Itxaropenik ez baina, ene ustez, behar-beharrezkoa da VOX ez direnei exijitzea haiek bezala, ultra gisa jokatzeari uzteko. Onar dezatela elkar, biek bereganatuz etsai komuna gaur-gaurkoz sua dela, liskar politikoa saihets dezatela, eta behin-betiko, irain eta probokazio gehiagorik ez. Tira, nor aipatu? Hainbeste mamarratxo dagoen…

2026 07 14_DEIA, DdNNAV eta NdG_Sutan daude gainditu gabeko gaiak 🔥

____________ Sutan dauden gainditu gabeko gaiak

Argi eta garbi diraute nere buruan baso-suteekin lotutako bi irudik: neskato bat izanik, Ourensera doan Padornelo-portuko gainetik, errepidearen bi aldeak kiskalitako paisaia bateko kilometroak eta kilometroak, zenbait eremutan ketsua oraindik, eta errauts usain berri bat, beroa eta itsaskorra, ordura arte ezagutu ez nuena; eta urteak pasata, gure Jaizkibel ikaragarriaren mendi-hegal luzeak egun eta egunen zehar sutan, 1989ko martxoa kiskalgarri hura... Geroztik, baso-sute bat albiste den bakoitzean, sinesgabetasuna eta frustrazioa niregana itzultzen dira. Eta ezintasun-sentsazioa, tristura eta amorrua erdibana bihurtzen dena. Tira ba, azken sute handia aipatzearekin soilik, Almeriakoa, suak hildako biktimen kopuru ezezagun bat eragin duena, den-dena diot, bai memoria ahula geurea... Ze dagoeneko ahaztu egin dugun joan den 2025a -63 sute handiak eta 400.000 hektarea inguru erreta- errekorra izaten amaitu zuela, Espainian azken 30 urteetako txarrena. Memoria astintzen jarrai dezagun: gizartearen haserrea, politikarien arteko salaketa eta gaitzespenen gurutzaketa biktimak eta suaren aurka borrokatzen ziren profesionalak ahaztuz eta, azkenik, bete gabeko azalpen eta promesen sorta bat. Hona hemen berriro lehen aipatutako tristura eta amorrua. Gaurko sute nagusiak, gero eta handiagoak izateaz gain, askoz azkarragoak eta biziagoak dira ere, asmaezinak askotan eta, gehiegitan, teknikoki eta giza aldetik itzalezinak. Fenomeno berri honetan, suaren jatorria zuhurtziagabekeria, istripua, tximista edo gizakiaren esku kriminala bat izan bada ere, zerikusi handia du klima aldaketak, baina horrek ezin du koartada iraunkor gisa balio. Zeren lurraldearen kudeaketa, baso-politika, bitartekoen hornidura edo suaren aurkako borrokaz arduratzen diren langileen profesionalizazioa, hau da, prebentzioa erantzun-gako gisa, gainditu gabeko gaiak baitiren oraindik ere.

Lurrean bertan erantzutea ez da jadanik nahikoa, ezinbestekoa da aurrea hartzea. Eta ekin behar dutenek badakite, baina... Penagarria.

🔥🔥🔥